شروع جاوا اسکریپت و دستورات مقدماتی آن – جلسه پایانی

در مباحث قبلی از آموزش مقدماتی جاوا اسکریپت در جلسه اول در مورد محل قرارگیری اسکریپت ها ، انواع متغیر ها و نحوه تعریف و مقدار دهی آن ها ، انواع عملگر ها و بعضی کاراکترهای خاص و در جلسه دوم در مورد ساختار های شرطی و کنترلی ، توابع ، کادر های پاپ آپ و آرایه ها در جاوا اسکریپت صحبت کردیم. در ادامه و در این جلسه به معرفی ساختار حلقه ها در جاوا اسکریپت و برخی مباحث مربوط به این بحث می پردازیم.

 

مباحثی که در این جلسه بحث خواهیم کرد :

  • حلقه ها در جاوا اسکریپت
  • ساختار دستوری خطا های عمومی و خطا یابی در جاوا اسکریپت

 

حلقه ها در جاوا اسکریپت

از حلقه ها در جاوا اسکریپت برای اجرای مجموعه ای از دستورات به تعداد دفعات مورد نیاز یا تا زمانی که یک شرط خاص برقرار باشد ، استفاده می شود

 

حلقه ها در جاوا اسکریپت

 

حلقه for

از حلقه for ، زمانی استفاده می شود که می خواهیم مجموعه دستورات حلقه به تعداد دفعات معین و معلوم انجام شود ، این حلقه سه پارامتر اصلی دارد :

  1. مقدار اولیه متغیر
  2. عبارت و  شرط کنترلی
  3. گام حرکت متغیر

توسط مقدار اولیه ، مقدار اولیه شروع حلقه مشخص می شود ، در قسمت عبارت کنترلی ، یک عبارت کنترلی مرتبط با شمارنده حلقه تعیین می شود ، که در هر بار اجرای مجدد حلقه ، شرط عبارت کنترل شده و در صورت برقرار بودن شرط ، دستورات حلقه ادامه پیدا می کند و در گام حرکت متغیر ، میزانی که متغیر حلقه ، در هر بار اجرای دستورات افزایش یا کاهش می یابد ، تعیین می شود.

حالت کلی این ساختار به صورت زیر می باشد :

for( گام افزایش یا کاهش  ; تعیین عبارت کنترلی   ; تعیین مقدار اولیه متغیر )
   {
    دستورات حلقه
   } 
///////////////////////////
<script type="text/javascript">
  for(var n = 1; n <= 5;n++)
    {
      document.write("شماره : " + n + "\n");
    }
</script>

خروجی دستورات بالا :
شماره : ۱
شماره : ۲
شماره : ۳
شماره : ۴
شماره : ۵

نکته : پارامتر های اصلی این دستور را می توان در هنگام تعریف این دستور تعریف نکرد که در این صورت مقدار اولیه متغیر حلقه می تواند قبل از تعریف دستور مشخص شود . همچنین گام حرکت متغیر می تواند در بدنه اصلی حلقه مشخص شود ، حتی عبارت کنترلی و شرط ادامه حلقه نیز می تواند در بدنه دستورات حلقه قرار گیرد و در صورت برقراری آن شرط با کلمه کلیدی Break که در ادامه بحث خواهیم کرد ، می توان حلقه را شکست .

نکته : همچنین گام حرکت متغیر می تواند منفی یا کاهشی باشد . به مثال زیر توجه داشته باشید :

<script type="text/javascript">
  var n = 5;
  for( ;n >= 1; )
    {
      document.write("شماره : " + n + "\n") ;
      n--;
    }
</script>

خروجی دستورات بالا :
شماره : ۵
شماره : ۴
شماره : ۳
شماره : ۲
شماره : ۱

 

حلقه while

از حلقه while در جاوا اسکریپت ، برای اجرای مجموعه دستورات مورد نظر تا زمانی که شرط یا شروط تعیین شده برای حلقه درست باشند ، استفاده می شود ، در این حالت ، ابتدا شرط حلقه در مقابل کلمه کلیدی while تعریف می شود . در هر بار اجرای حلقه ، برنامه شرط یا شروط حلقه را بررسی می شود و در صورت درست بودن آن ، دستورات حلقه را یکبار اجرا کرده و مجددا به ابتدای حلقه باز می گردد.

ساختار کلی این دستور بصورت زیر می باشد :

while( شرط یا شروط حلقه )
   {
     دستوراالعمل های مورد نظر حلقه
   } 
///////////////////////////
<script type="text/javascript">
  while(var n <= 5 )
    {
      document.write("شماره : " + n + "\n") ;
      n++ ;
    }
</script>

خروجی دستورات بالا :
شماره : ۱
شماره : ۲
شماره : ۳
شماره : ۴
شماره : ۵

 

حلقه do … while

ساختار حلقه do … while ، دقیقا مانند حلقه while است ، با این تفاوت که شرط حلقه do … while در آخر حلقه تعریف و بررسی می شود . به زبان ساده در این حلقه در اول یکبار دستورات حلقه اجرا شده و در آخر شرط حلقه برای اجرای دوباره ، چک می شود که در صورت درست بودن یکبار دیگر دستورات آن اجرا خواهد شد.

شکل کلی این دستور بصورت زیر می باشد :

do
  {
   دستورات حلقه
  }
while  ( شرط یا شروط حلقه ) 
///////////////////////////
<script type="text/javascript">
  var n = 1 ; 
  do
    {
      document.write ("شماره : " + n + "\n") ;
      n++ ;
    }
  while( n <= 5 )
</script>

خروجی دستورات بالا :
شماره : ۱
شماره : ۲
شماره : ۳
شماره : ۴
شماره : ۵

دستورات break و continue

از دستور break برای خروج کامل از ادامه اجرای دستورات یک حلقه استفاده می شود ، دستور break را باید در بدنه دستورات یک حلقه تعریف کرد . در هر بار اجرای حلقه، برنامه با رسیدن به شرط دستور break ، آنرا بررسی کرده و در صورت درست بودن شرط  به طور کامل از حلقه خارج می شود .

 while( شرط حلقه )
  {
    دستورات حلقه
    if( شرط حلقه )   break ;
    ادامه دستورات حلقه
  } 
///////////////////////////
<script type="text/javascript">
  var n = 5
  for(;;)
    {
	  if(n < 1) break;
      document.write("ز" + n + "\n");
	  n--;
    }
</script>

خروجی دستورات بالا :
شماره : ۵
شماره : ۴
شماره : ۳
شماره : ۲
شماره : ۱

نکته : در حلقه for اگر در هنگام تعریف سه پارامتر اصلی را مشخص نکنیم یا فقط عبارت کنترلی را مشخص نکنیم ، حله بصورت (;;)for در می آید که به حلقه for بی نهایت معروف است ، برای خروج از این حلقه باید در بدنه دستورات حلقه شرطی بررسی شود تا در صورت درست بودن آن ، حلقه با استفاده از break ، شکسته شود

 

از دستور continue ، برای خارج شدن از ادامه اجرای یکبار دستورات حلقه و پرش به گام بعدی حلقه استفاده می شود ، دستور continue را باید در بدنه دستورات حلقه تعریف کرد . در هر بار اجرای حلقه ، برنامه با رسیدن به شرط تعیین شده برای دستور continue آن دستور را کنترل کرده و در صورت برقرار بودن ، از ادامه اجرای دستورات حلقه در آن مرحله جلوگیری کرده و مجددا به ابتدای حلقه باز می گردد . در این حالت ، گام حرکت حلقه یکبار اجرا خواهد شد

شکل کلی تعریف یک دستور continue ، بصورت زیر است :

&nb

while( شرط حلقه )
  {
    دستورات حلقه
    if( شرط حلقه )  continue ;
    ادامه دستورات حلقه
  } 
///////////////////////////  
<script type="text/javascript">
  var n ;
  for(n = 1 ;n <= 5 ;n++)
    {
      if ( n == 3 ) continue ;
      document.write ("شماره : " + n + "\n") ;
    }
< /script >

خروجی دستورات بالا :
شماره : ۱
شماره : ۲
شماره : ۴
شماره : ۵

 

ساختار دستوری try … catch

در برنامه نویسی و طراحی صفحات وب ، ممکن است خطاهایی در زمان اجرا یا کدنویسی برنامه رخ دهد که این خطاها می تواند دلایل مختلفی داشته باشد ، از قبیل :

  • اشتباه تایپی در متن دستورات صفحه
  • واردنمودن اطلاعات اشتباه یا نادرست از سوی کاربر
  • انواع خطاهای ممکن زمان اجرای مرورگر

از ساختار کنترلی try … catch در جاوا اسکریپت ، برای پیدا کردن خطاهای احتمالی و تعیین اقدامات اصلاحی در صورت بروز خطا ، استفاده می شود .
در این ساختار کد اصلی برنامه که می خواهیم اجرا شود و احتمال می دهیم دارای خطا باشد ، را در قسمت try قرار داده و اقدامات اصلاحی را که می خواهیم در صورت بروز خطا انجام شود ، را در قسمت catch می گذاریم .
برنامه در هنگام رسیدن به ساختار ، دستورات قسمت try را انجام می دهد و در صورت مواجه با خطا در دستورات ، بخش catch را اجرا خواهد کرد . پس از بین این دو قسمت یکی اجرا خواهد شد .

شکل کلی تعریف یک ساختار try … catch بصورت زیر است :

try
  {
    دستورات مورد نظر برای اجرا که احتمال خطا دارد
  }
catch (نام یک متغیر)
  {
    اقدامات اصلاحی مورد نظر در صورت وقوع خطا
  } 
///////////////////////////  
<script type="text/javascript">
      try
        {
          document.wriet("خوش آمدید") ;
        }
      catch (err)
        {
         alert("یک خطا رخ داده است \n\n" + "متن خطا : " + err.description) ;
        }
< /script > 

در دستورات بالا بصورت عمدی کلمه کلیدی write به شکلی اشتباه نوشته شده است که در هنگام اجرا خطا رخ دهد و دستورات قسمت catch اجرا شود

در قسمت catch ، می توان در داخل پرانتز catch ، یک متغیر تعریف کرد ، که این متغیر خصوصیات خطای رخ داده  را در خود نگهداری می کند . یکی از این خواص ، شرح یا description خطا است ، می توان به شرح خطا دسترسی داشته و آنرا به کاربر اطلاع دهد ، این دستور در مثال بالا نشان داده شده است

 

در این سه جلسه سعی کردیم اصول برنامه نویسی جاوا اسکریپت و دستورات مقدماتی آن را خدمت شما دوستان عزیز آموزش دهیم ، در ادامه ترفند های جالب و کاربردی جاوا اسکریپت در قالب مثال های ساده به شما ارئه خواهد شد

 

نگارش و انتشار توسط میلاد صادقیان

فعال در زمینه های : برنامه نویسی پویا تحت ویندوز ، طراحی رابط کاربری UI ، توسعه و طراحی وب

دیدگاه شما

ایمیل شما نزد ما محفوظ خواهد بود.